หมวด ง

งอบ

เครื่องสานที่มีโครงสร้างเป็นไม้ไผ่ซึ่งจักเป็นเส้นยาวที่เรียกว่า ตอก และใบลาน ใบตาล หรือกาบหมากมาต่อเป็นรูปทรง งอบมีประโยชน์เช่นเดียวกับหมวกหรือร่ม เป็นเครื่องสานที่มีความสำคัญต่อความเป็นอยู่ของชาวไร่ ชาวนา ในชนบทมาก คนไทยในภาคต่างๆที่มีเครื่องสานที่ใช้ประโยชน์เช่นเดียวกับงอบ แต่เรียกไม่เหมือนกัน เช่น ภาคเหนือ เรียกว่า “กุบ” ภาคใต้ เรียกว่า “กุ้ยเล้ย” งอบประกอบไปด้วยโครงสร้างสำคัญคือ

1. โครงงอบ สานด้วยตอกไม้ไผ่ หลังจากสานโครงเสร็จแล้ว จะกรุด้วยใบลานเพื่อโครงสร้าง

2. กระหม่อมงอบ ทำด้วยใบลานเย็บต่อกันเป็นแผ่นกลม รูปทรงเหมือนฝาชี เย็บปิดรูตรงกลางของงอบ รูนี้เป็นช่องสำหรับเริ่มต้นกรุใบลานปิดโครงไม้ไผ่

3. เส้นประกบของงอบ ทำด้วยไม้ไผ่เหลาเป็นเส้นกลม ทำให้งอบแข็งแรง

4. รังงอบ คือส่วนที่สวมหัว สานด้วยไม้ไผ่เป็นรูปทรงกระบอกและผูกติดกับโครงงอบ

ในปัจจุบัน การสานงอบยังใช้วิธีแบบดั้งเดิมซึ่งบรรพบุรุษเคยทำมา ไม่มีการเปลี่ยนแบบหรือรูปทรง ยังคงไว้ซึ่งเอกลักษณ์เฉพาะตัว สวยงามอย่างเรียบง่ายและคุณประโยชน์

งัว

ไม้สานหญ้าคาสำหรับมุงหลังคา ทำด้วยกระบอกไม้ปาดสองข้างเข้าหากันเหลือเป็นซี่ไว้สองข้างคล้ายฟันหวี ส่วนกระบอกที่เหลือไว้เป็นด้ามมีไม้สลักขวางกันไม่ให้มือลื่น จับได้กระชับและถนัดมือ

งัวใช้สางหญ้าคาให้เป็นระเบียบก่อนที่จะนำไปผูกเป็นตับมุงหลังคา

งัว บางถิ่นเรียกว่า ไม้ปากกา ตามรูปร่างที่คล้ายปากกา

งา

ส่วนหนึ่งของเครื่องดักสัตว์ เช่น งาลอบ งาไซ เป็นต้น ทำเป็นซี่ๆ ปลายสอบเข้าหากัน เพื่อให้ปลาไปได้แต่ออกไปไม่ได้ งาที่ใช้ดักปลามี๒ชนิด คือ งาแข็งและงาอ่อน

งาแข็ง สานด้วยตอกให้ปากกว้างปลายสอบเข้าหากัน มักใช้กับเครื่องดักปลาที่มีเกล็ด

งาอ่อน ทำด้วยไม้ไผ่เหลาเป็นซี่เล็กๆ ปลายแหลม ใช้หวายหรือด้ายผูกโยงเรียงกันให้ปลายสอบก่ายกันคล้ายนิ้วมือที่ประสานกัน ปลายงาจะกางออกเมื่อปลาผ่านเข้าไป มักใช้กับเครื่องดักปลาไม่มีเกล็ด

โง่

ภาชนะสานด้วยไม้ไผ่สำหรับใส่สิ่งของสะพายหลังของชาวกะเหรี่ยง สานด้วยไม่ไผ่ ปากกลม ก้อนสอบเป็นสี่เหลี่ยม คล้ายกระบุงแต่จะชะลูดกว่ากระบุง มีหูสำหรับร้อยเชือกสะพายบ่าสี่มุม เพื่อร้อยเชือกสองเส้น เส้นละสองหู ปลายเชือกแต่ละเส้นผูกกับไม้รูปร่างคล้ายสระอา ( า ) ซึ่งเกี่ยวกับไหล่พอดีชาวกระเหรี่ยงใช้ภาชนะชนิดนี้สะพายหลังเดินทางขึ้น หรือลงเขา

โง่ บางที เรียก ไหน่



Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: